Polska Angielska

+ 48 22 622 61 13
+ 48 22 622 61 33

info@activetravel.pl

Active Travel

Skanseny


Skanseny to muzea etnograficzne na wolnym powietrzu, które prezentują dawną kulturę ludową danego regionu. Miejsca, które mają za zadanie przybliżyć tradycję i codzienne życie ludzi w dawnych wiekach i świat, który odchodzi w przeszłość.

W polskich skansenach można obejrzeć architekturę ludową, którą prezentują oryginalne budynki, gospodarstwa, zagrody, drewniane chaty, stajnie, wiatraki, kuźnie, kościoły, cerkwie. Najczęściej są to rekonstrukcje całych wsi oraz odtworzone z najdrobniejszymi detalami wnętrza chat i warsztatów z wyposażeniem w sprzęty, narzędzia, stroje ludowe i inne elementy folkloru.

Skanseny nie są martwymi, nudnymi muzeami, w których widzowie biernie oglądają ekspozycję. W wielu tętni życie przez cały rok. Zwiedzający mogą nie tylko przyjrzeć się jak powstają dzieła sztuki ludowej, takie jak obrazy malowane na szkle, hafty i koronki, wspaniałe wyroby ceramiczne, kolorowe dzbany i misy, rzeźbione w drewnie świątki, ale także wziąć udział w codziennych pracach ludzi, którzy żyli przed wiekami; własnoręcznie pieką chleb czy lepią garnki.

Po intensywnej przygodzie z historią turyści mogą zjeść tradycyjne, niegdysiejsze potrawy w zabytkowych karczmach czy zajazdach i odpocząć w cieniu starych drzew.

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka, Ciechanowiec, pow. wysokomazowiecki, woj.podlaskie.
W Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu zgromadzono zabytki architektury wiejskiej pochodzące z terenu Podlasia. Znajduje się tu również jedyna w Polsce ekspozycja poświęcona historii weterynarii.

Rozległy teren Muzeum Rolnictwa obejmuje pałac i 26 ha pięknego parku krajobrazowego z XIX wieku. W Muzeum Weterynarii można zobaczyć prawie 3500 eksponatów ukazujących m.in. ludowe metody leczenia zwierząt oraz najstarsze książki poświęcone weterynarii, w tym dzieło z 1532 roku.

Muzeum poza Działem Etnograficznym, Budownictwa Wiejskiego ma rozbudowany Dział Techniki Rolniczej (300 maszyn i narzędzi rolniczych), Historii Uprawy Roślin, Tradycji Zielarskich.

W Dziale Historii Hodowli Zwierząt Gospodarskich można zobaczyć jak wyglądały stworzenia różnych prymitywnych ras, które występowały kiedyś na terenie Polski. Jedną z największych atrakcji turystycznych są hodowane w Ciechanowcu spokrewnione z muflonami owce wrzosówki.

Orawski Park Etnograficzny, Zubrzyca Górna, pow.nowotarski, woj.małopolskie.
Ciekawy skansen w Zubrzycy Górnej znajduje się w zabytkowym parku, a najcenniejszym jego obiektem jest XVIII-wieczny dwór sławnego na Orawie rodu Moniaków.

Orawskie muzeum na wolnym powietrzu powstało dzięki darowiźnie potomków starego rodu Moniaków, którzy w latach 30-tych XX wieku przekazali państwu polskiemu drewniany dwór po swoich przodkach.
Dzięki niemu możemy zobaczyć jak mieszkała uboga polska szlachta w XVII-XVIII wieku.  -Kurny” dwór nie miał przewodów kominowych, a dym kłębił się pod sufitem. Poczerniałe od niego ściany czyszczono olejem lnianym, od czego błyszczały w ciemnościach piękną politurą. 
W latach 50 XX wieku wokół dworu zrekonstruowano i przeniesiono chałupy z różnych części Orawy wraz z innymi zabudowaniami, takimi jak olejarnia, owczarnia, stajnie, a także Czarną Karczmę z XVIII wieku, krytą wysokim, gontowym dachem.
W większości budynków można obejrzeć dawne wyposażenie, meble, stroje, ozdoby.

Dla grup zorganizowanych skansen prowadzi lekcje muzealne, podczas których zwiedzający sami pieką chleb, wykonują tradycyjne ozdoby z bibuły, malują na szkle.

Muzeum Budownictwa Ludowego, Sanok, woj.podkarpackie.
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku zaliczane jest do najważniejszych tego typu muzeów w Europie. Jest także największym skansenem w Polsce.

W skansenie malowniczo położonym na brzegu Sanu  zgromadzono ponad 100 zabytków drewnianego budownictwa ludowego, charakterystycznego dla Podkarpacia z XVII - XX wieku. Poszczególne sektory poświęcone są trzem grupom etnicznym, zamieszkującym  niegdyś te tereny: Bojkom, Łemkom i Dolinianom.
Obok budynków mieszkalnych i gospodarczych, w skansenie znajdują się  unikatowe obiekty sakralne, kościoły, cerkwie (w tym dwie najwartościowsze z Grąziowej i Rosolina z XVII w.), kapliczki, szkoła wiejska, zajazd, młyn wodny, wiatraki, kuźnie. Najcenniejszymi obiektami są kościół rzymskokatolicki z Bączala Dolnego (1667) oraz doliniańska chałupa z Dąbrówki (1681).

Zarówno świątynie, jak i większość budynków mieszkalnych i gospodarczych,  udostępnia do zwiedzania swoje wnętrza. W budynkach zachwycają ekspozycje z oryginalnym wyposażeniem. Na uwagę zasługuje cenna kolekcja kilkuset ikon, judaików, zegarów ludowych i mieszczańskich, wyrobów fajansowych i miedzianych, tkanin, mebli. Ciekawe są również warsztaty rzemieślnicze: tkackie, garncarza, kołodzieja, wytwórcy drewnianych łyżek czy koszy wiklinowych.

Na terenie skansenu można zwiedzić stałą ekspozycję pt. -Ikona karpacka”, na której zaprezentowano 220 ikon (od XV do XX w.), ukazujących pełny rozwój malarstwa ikonowego ziemi karpackiej.

Muzeum Wsi Mazowieckiej, Sierpc, pow. sierpecki, woj. mazowieckie.
Skansen leży w Sierpcu nad rzeką Sierpnicą  i prezentuje tradycyjną kulturę wsi mazowieckiej od drugiej połowy XIX do lat 50 XX wieku.
Muzeum Wsi Mazowieckiej rozmieszczone jest na 20 ha ziemi ornej, która przylega do zagród podzielonych na pola w charakterystycznym układzie pasowym. W skansenie znajduje się 11 zagród (domy, stodoły, obory, spichrze, chlewy), karczma, kuźnia, olejarnia, wiatrak, kaplica. Obok zabudowań  założono ogródki i sady.
Najstarszym obiektem budownictwa ludowego jest karczma Pohulanka z XVIII wieku. Można w niej skosztować smakołyków kuchni regionalnej - zupę grzybową w kwasie z kapusty, klusek kartoflanych z twarogiem, chleba ze smalcem.
W mazowieckim skansenie kręcone były zdjęcia do wielkich polskich filmów: -Ogniem i Mieczem” Jerzego Hoffmana i -Pana Tadeusza” Andrzeja Wajdy.
Muzeum czynne jest cały rok, a od czerwca do listopada pokazywane są zajęcia wiejskie, takie jak wypiek chleba, wyrób masła i sera, kiszenie kapusty, podbiereanie miodu, suszenie ziół czy wyrób nalewek i win.

Kaszubski Park Etnograficzny, Wdzydze Kiszewskie, pow.kościerski, woj.pomorskie.
Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich ma ponad 100 lat i jest najstarszym w Polsce muzeum na wolnym powietrzu.

Początki kaszubskiego skansenu sięgają roku 1906. Wtedy to małżeństwo Teodora i Izydor Gulgowscy odkupili od miejscowego gospodarza XVIII-wieczną chałupę i zgromadzili w niej typowe dla tego czasu sprzęty domowe i gospodarskie oraz cenną kolekcję złotem haftowanych czepców, obrazów malowanych na szkle i ceramikę.
Dziś muzeum szczyci się 45 obiektami regionalnej architektury rozmieszczonymi na 22 ha nad brzegiem malowniczego jeziora Gołuń. Drewniane chałupy, chaty z podcieniami, dwory, szkoła, kuźnia, wiatraki, budynki gospodarcze, warsztaty rzemieślnicze z Kaszub i Kociewa są przykładem wiejskiego budownictwa z XVII-XX wieku. Najciekawszym eksponatem jest wiatrak koźlak z 1871 roku i XVIII-wieczny kościół z miejscowości Swornegacie. W naturalnym otoczeniu wielu gospodarstw znajdują się szopki, stajnie, płoty, studnie i poidła. We wnętrzach zaciekawiają  dawne sprzęty, które działają do dziś, a także ludowe stroje, kaszubskie książki, dziecięce zabawki. W zabytkowym kościele odprawiane są nabożeństwa i udzielane śluby.
Muzeum organizuje pokazy sztuki ludowej i imprezy folklorystyczne.

Wielkopolski Park Etnograficzny, Dziekanowice-Lednogóra, przy trasie Poznań-Gniezno.

Skansen wsi wielkopolskiej w Dziekanowicach zadziwia rozmiarami i bogactwem zabytków wiejskiej zabudowy z terenu historycznej Wielkopolski.

Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach, oddział Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, został otwarty w 1982 roku. Zgromadzono w nim 53 obiekty tradycyjnego budownictwa chłopskiego, dworskiego, sakralnego i folwarcznego z XVII-XIX wieku, przeniesione z różnych stron Wielkopolski. Większość to oryginalne chałupy, stodoły, spichrze i kuźnie. Chaty otoczone są ogródkami, zagrodami i sadami, co sprawia wrażenie autentyczności. W kilku domach urządzono warsztaty rzemieślników: szewca, kołodzieja i rymarza.

Turyści spacerując wśród pól i muzealnych zagród (ok. 2 godz.) mogą zwiedzać wnętrza chałup chłopskich, wyposażonych w tradycyjne sprzęty i meble, zajrzeć do starej kuźni i okazałej karczmy, wyciszyć się w wiejskim kościele, wspiąć się na wzgórze, na którym stoją wiatraki. Piaszczystą, wiejską drogą dojść do typowego krytego gontem dworu szlacheckiego. Sielankowy klimat sprzed wieków podkreślają kapliczki i drewniany krzyż na rozdrożu.

Co roku w czerwcu na terenie skansenu organizowana jest impreza pn. -Żywy skansen”. Wtedy zagrody tętnią życiem, gospodynie krzątają się w obejściu, gospodarze doglądają inwentarza, a w warsztatach pracują rzemieślnicy. W Noc Świętojańską (24.06) park etnograficzny zaprasza na puszczanie wianków, a w pierwszy dzień wiosny na topienie marzanny.

Biskupin, woj.kujawsko-pomorskie, powiat żniński, nad Jeziorem Biskupińskim.
W latach 30-tych XX wieku na półwyspie Jeziora Biskupińskiego została odkryta drewniana osada łużycka sprzed ponad 2700 lat. Archeolodzy, poznając kolejne tajemnice historii, doszli do wniosku, że składała się ona z 11 ulic, a w 100 długich domach mieszkało 1200 osób. Dziś można zwiedzać Biskupin przez cały rok, a skansen obejmuje zrekonstruowany fragment osiedla z charakterystyczną bramą, 13 chatami i dużym muzeum z licznymi wystawami. W tym największym w środkowej Europie skansenie archeologicznym zwiedzający na własne oczy mogą zobaczyć jak przed wiekami żyło się naszym przodkom.

Wioska Słowian i Wikingów
Skansen Słowian i Wikingów na Wolinie jest rekonstrukcją wczesnośredniowiecznej zabudowy.

Obszar ujścia Odry zamieszkiwało prężne słowiańskie plemię Wolinian z centralnym grodem na Wolinie. Wolin wspominany jest przez arabskich kronikarzy jako najpiękniejszy port nad Bałtykiem i miasto o dwunastu bramach. Położony na szlaku handlowym Wolin przyciągał kupców, podróżników i współczesnych piratów - Wikingów. Pod koniec X wieku na Wolinie przebywał Harald Sinozęby - wypędzony król duński - domniemany założyciel Jomsborgu, osady Wikingów u ujścia Odry. Prawdopodobnie również w ujściu Odry znajdowała się Wineta, legendarny port, w swoim czasie jedno z największych miast nad Bałtykiem. Dokładna lokalizacja Winety nie jest do dzisiaj znana. Legenda bogatego miasta przetrwała kilkaset lat. W XVIII wieku mieszkańcy Wolina gorączkowo poszukiwali ukrytych skarbów, nawet we własnych domach, rozkopując piwnice do tego stopnia, że mury domów zaczęły pękać.

Skarbów do dziś szukają archeolodzy. Znaleźli jedyny na świecie średniowieczny kompas, fragmenty statków, portu, dawnej świątyni, biżuterię i broń. Łączna waga znalezionego srebra i złota wynosi ponad 11 kilogramów.

W osadzie Słowian i Wikingów zwiedzać można kilkanaście domów m.in. bursztynnika, mincerza, garncarza czy rybaka. Zabudowania otoczone są wałami obronnymi z wieżą i bramą. Ciekawą atrakcją są dwa kamienie runiczne jeden poświęcony Świętosławie córce Mieszka I, drugi norweskiemu królowi Olafowi Trygwasonowi. W skansenie odbywają się warsztaty dawnych rzemiosł, każdego roku latem organizowane jest wielkie widowisko plenerowe -Festiwal Słowian i Wikingów”

Źródło: www.poland.gov.pl

 

stat4u